Tóm tắt 30 giây

  • Việt Nam đã phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho 110 cơ sở thuộc nhiệt điện, sắt thép và xi măng giai đoạn 2025-2026.
  • Hệ thống đăng ký quốc gia đã vận hành; Sàn giao dịch carbon trong nước khai trương ngày 29/6/2026.
  • Mỗi hạn ngạch tương đương quyền phát thải 1 tấn CO2 hoặc CO2 tương đương.
  • Theo UNFCCC, hiện có 66 phương thức hợp tác theo Điều 6.2 Thỏa thuận Paris.

Sự kiện bên lề COP31 về thị trường carbon Việt Nam

Ngày 13/11, tại Thổ Nhĩ Kỳ, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) và Văn phòng Dịch vụ dự án Liên hợp quốc (UNOPS) tổ chức sự kiện bên lề COP31 với chủ đề “Thúc đẩy thị trường carbon của Việt Nam: Minh bạch, hiệu quả và hợp tác quốc tế”. Tham dự có cơ quan quản lý, đối tác phát triển, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Từ xây dựng chính sách sang triển khai thực tế

Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu Bùi Đức Hiếu cho biết năm 2026 đánh dấu bước chuyển từ xây dựng chính sách sang triển khai. Việt Nam đã phân bổ hạn ngạch phát thải cho 110 cơ sở thuộc ba ngành nhiệt điện, sản xuất sắt thép, xi măng giai đoạn 2025-2026; đưa Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon vào vận hành; khai trương Sàn giao dịch carbon trong nước ngày 29/6/2026.

Bà Leticia Guimaraes, Trưởng bộ phận Thị trường Carbon của UNDP, đánh giá 2-3 năm tới là giai đoạn quyết định khi Việt Nam chuyển từ thiết lập sang vận hành đầy đủ thị trường.

Mô hình giới hạn và trao đổi cùng ba cấu phần vận hành

Việt Nam xây dựng thị trường theo mô hình hệ thống giao dịch phát thải bắt buộc (ETS) dựa trên nguyên tắc “giới hạn và trao đổi”. Hai loại hàng hóa chính là hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon; tín chỉ hình thành từ cơ chế trong nước, cơ chế theo Điều 6.2, 6.4 của Thỏa thuận Paris và các cơ chế hợp lệ khác.

Hệ thống tổ chức tập trung gồm Hệ thống đăng ký quốc gia, Sở giao dịch và hệ thống lưu ký, thanh toán bù trừ. Cục Biến đổi khí hậu quản lý chính sách, phân bổ hạn ngạch và vận hành hệ thống đăng ký; Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) tổ chức giao dịch; Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) lưu ký, chuyển quyền sở hữu và thanh toán.

Hợp tác quốc tế theo Điều 6 Thỏa thuận Paris

Các hoạt động chuyển giao quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải và tín chỉ carbon được quản lý trên cơ sở ưu tiên thực hiện mục tiêu NDC của Việt Nam, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, chủ dự án và cộng đồng địa phương.

Theo Ban Thư ký UNFCCC, hiện có 66 phương thức hợp tác theo Điều 6.2, gồm 1 đa phương, 34 song phương và 31 đơn phương. Hệ thống đăng ký quốc tế dự kiến ra mắt phiên bản đầu tiên tại COP31 và có phiên bản chính thức vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027.

Ý nghĩa với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và nhà khoa học Việt Nam

  • Doanh nghiệp nhiệt điện, sắt thép, xi măng cần theo dõi hạn ngạch được phân bổ và quy định giao dịch trên sàn trong nước.
  • Thị trường carbon được kỳ vọng tạo động lực đổi mới công nghệ, dùng năng lượng hiệu quả và đầu tư giải pháp giảm phát thải.
  • Tổ chức quan tâm tín chỉ carbon có thể theo dõi quy định về hạn ngạch, đăng ký quốc gia và cơ chế theo Điều 6.

Thị trường carbon Việt Nam đã phân bổ hạn ngạch cho bao nhiêu cơ sở?

Việt Nam đã phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho 110 cơ sở thuộc ba ngành nhiệt điện, sản xuất sắt thép và xi măng trong giai đoạn 2025-2026.

Sàn giao dịch carbon trong nước khai trương khi nào và ai vận hành?

Sàn giao dịch carbon trong nước khai trương ngày 29/6/2026. Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội tổ chức giao dịch, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam lưu ký, thanh toán bù trừ, Cục Biến đổi khí hậu vận hành Hệ thống đăng ký quốc gia.

Một hạn ngạch phát thải tương đương bao nhiêu?

Mỗi hạn ngạch tương đương quyền phát thải 1 tấn CO2 hoặc CO2 tương đương. Cơ sở phát thải được phân bổ hạn ngạch trong giới hạn nhất định và có thể giao dịch hạn ngạch theo quy định.

Nguồn: Tổng hợp từ Báo Nông nghiệp và Môi trường, Báo Nông nghiệp và Môi trường (đăng ngày 11/11/2026 và 13/11/2026)