Tóm tắt 30 giây

  • Đại biểu Quốc hội lo ngại học sinh dùng AI tạo sinh để nhận ngay lời giải, làm giảm tư duy phản biện và khả năng tự học.
  • Bộ Khoa học và Công nghệ phân loại rủi ro AI thành ba nhóm: cao, trung bình và thấp.
  • Nội dung do AI tạo ra bắt buộc phải gắn nhãn; không gắn nhãn theo quy định bị coi là vi phạm pháp luật.
  • Bộ trưởng nêu quan điểm cá nhân đồng tình với việc hạn chế AI ở bậc học thấp và nhấn mạnh vai trò của gia đình.

Câu hỏi của đại biểu về học sinh và AI tạo sinh

Đại biểu Sí Thị Mai Anh (Lào Cai) nêu thực tế dù Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có hướng dẫn sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm, học sinh vẫn có thể tự dùng các nền tảng AI tạo sinh để nhận ngay lời giải hoặc bài viết hoàn chỉnh, làm giảm cơ hội rèn luyện tư duy phản biện, sáng tạo và năng lực tự học.

Đại biểu đề nghị làm rõ giải pháp quản lý nhà nước để bảo vệ người dùng nhỏ tuổi, bảo đảm quyền truy cập phù hợp và hạn chế nguy cơ lệ thuộc vào công nghệ.

Khung phân loại rủi ro và quy định gắn nhãn nội dung AI

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết tình trạng lạm dụng AI đang là vấn đề đáng quan tâm. Bộ Khoa học và Công nghệ đã xây dựng khung đánh giá, phân loại AI theo ba mức: rủi ro cao, trung bình và thấp, cùng các cơ chế bảo đảm an toàn khi sử dụng.

Với hành vi dùng deepfake để giả mạo khuôn mặt, giọng nói, Luật Trí tuệ nhân tạo và nghị định hướng dẫn đã có quy định cụ thể. Một yêu cầu bắt buộc là nội dung do AI tạo ra phải được gắn nhãn; nếu không thực hiện sẽ bị coi là vi phạm pháp luật Việt Nam.

Ba nhóm đối tượng cùng chịu trách nhiệm

Theo Bộ trưởng, quy định liên quan đến ba nhóm đối tượng có quan hệ hữu cơ với nhau:

  • Nhà phát triển: đơn vị tạo ra các nền tảng AI.
  • Tổ chức triển khai: đơn vị đưa nền tảng AI vào Việt Nam hoặc trực tiếp tổ chức triển khai.
  • Người sử dụng.

Cả ba nhóm cần phối hợp thực hiện trách nhiệm của mình.

Quan điểm về trẻ nhỏ và vai trò của gia đình

Dưới góc độ quan điểm cá nhân, Bộ trưởng cho biết một số nước tiên tiến đã bắt đầu hạn chế, thậm chí cấm học sinh dùng AI, nhất là ở các cấp học thấp, và ông đồng tình với cách tiếp cận này. Khi học sinh đã trưởng thành, có nhận thức đầy đủ hơn, việc dùng AI để đặt câu hỏi, tìm kiếm thông tin là rất tốt.

Bộ trưởng nhấn mạnh sự quan tâm, đồng hành của cha mẹ giúp trẻ nhận diện và tự bảo vệ trước các thủ đoạn lừa đảo và tác động tiêu cực của AI.

Ý nghĩa với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và nhà khoa học Việt Nam

  • Doanh nghiệp cung cấp sản phẩm AI cần rà soát nghĩa vụ gắn nhãn nội dung do AI tạo ra.
  • Cơ sở giáo dục và nhóm nghiên cứu về giáo dục số có thể tham khảo khung phân loại rủi ro AI khi thiết kế công cụ cho học sinh.
  • Nhà phát triển, tổ chức triển khai và người dùng đều có trách nhiệm theo quy định hiện hành.

AI được phân loại rủi ro như thế nào ở Việt Nam?

Theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, Bộ đã xây dựng khung đánh giá, phân loại AI thành ba nhóm là rủi ro cao, rủi ro trung bình và rủi ro thấp, kèm các cơ chế bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng.

Nội dung do AI tạo ra có bắt buộc phải gắn nhãn không?

Có. Bộ trưởng cho biết gắn nhãn là yêu cầu bắt buộc đối với nội dung do AI tạo ra. Nếu không thực hiện theo quy định thì bị coi là vi phạm pháp luật Việt Nam.

Bộ trưởng nêu quan điểm gì về việc trẻ nhỏ sử dụng AI?

Ông cho rằng nên xem xét hạn chế sử dụng AI, đặc biệt ở bậc học thấp, vì một số nước tiên tiến đã làm vậy. Ông nhấn mạnh đây là quan điểm cá nhân và cần cân nhắc kỹ đối với trẻ nhỏ.

Nguồn: Tổng hợp từ Báo điện tử Chính phủ (đăng ngày 12/11/2026)