Tóm tắt 30 giây

  • Cụm công trình về vắc xin gồm 54 nghiên cứu, hơn 100 nhà khoa học, được đề nghị xét Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ đợt 7.
  • POLYVAC chuyển sang chai nhựa 10 tầng giúp tăng năng suất sản xuất vắc xin Rota gấp 7 lần.
  • IVAC làm chủ toàn bộ quy trình vắc xin cúm bất hoạt trên trứng gà có phôi, công suất 1,5 triệu liều/năm, mở rộng lên 3 triệu liều khi có dịch.
  • Quy trình cúm có thể cập nhật chủng mới sau 2 tháng để ứng phó biến chủng mới.

Cụm công trình được đề nghị Giải thưởng Hồ Chí Minh

Cụm công trình “Nghiên cứu, phát triển, ứng dụng vắc xin phòng chống một số bệnh truyền nhiễm mới nổi, tái nổi ở Việt Nam” gồm 54 nghiên cứu, trong đó có 13 dự án, đề tài cấp quốc gia, 6 đề tài cấp bộ và 35 đề tài cơ sở, với hơn 100 nhà khoa học tham gia. Công trình tập trung hoàn thiện công nghệ sản xuất 8 loại vắc xin.

Rotavin: từ chai nhựa 1 lớp đến chai 10 tầng

Vắc xin Rota là vắc xin vi rút sống giảm độc lực đường uống đầu tiên do Trung tâm POLYVAC nghiên cứu, phát triển hoàn toàn trong nước, được cấp phép lưu hành từ năm 2012. Việt Nam là một trong 4 nước tự sản xuất loại vắc xin này khi đó.

Giai đoạnCách sản xuất bán thành phẩmThể tích/lô
Trước đâyChai nhựa 1 lớp 225 cm², 200 chai/lô14 lít
Năm 2016Chai nhựa 10 tầng 636 cm², 24 chai/lô48 lít
Năm 202040 chai 10 tầng/lô80 lít

Việc chuyển sang chai 10 tầng giúp tăng năng suất gấp 7 lần và giảm nguy cơ nhiễm do giảm thao tác. Giảm số lần đông tan từ 3 xuống 1 lần rút ngắn thời gian sản xuất 10 ngày; lọc bằng housing 10 inch rút thời gian lọc còn 20–25 phút thay vì 2 giờ.

Rotavin bảo quản 2–8°C tối thiểu 24 tháng

Giai đoạn 2017–2020, với hỗ trợ của tổ chức PATH, POLYVAC nghiên cứu công thức pha thành phẩm cho phép bảo quản ở 2–8°C tối thiểu 24 tháng, phục vụ Chương trình Tiêm chủng mở rộng và hướng tới xuất khẩu. Kết quả lâm sàng cho thấy tính sinh miễn dịch không thua kém và tính an toàn tương đương vắc xin đang lưu hành.

Vắc xin cúm mùa IVACFLU-S: làm chủ chuỗi công nghệ khép kín

Năm 2008, Viện Vắc xin và Sinh phẩm Y tế (IVAC) chọn công nghệ nuôi cấy vi rút trên trứng gà có phôi do Tổ chức Y tế thế giới khuyến nghị. Dây chuyền đạt GMP-WHO có công suất thiết kế 1,5 triệu liều/năm, mở rộng 3 triệu liều khi có dịch. IVACFLU-S được cấp phép lưu hành từ năm 2019.

Hiệu suất thu hồi kháng nguyên toàn quy trình đạt khoảng 35–60%, tăng so với 25–40% trước cải tiến. IVAC xây dựng trại gà tại Suối Dầu (Khánh Hòa) với 23 đàn, mỗi đàn 5.000–8.000 con, sản xuất khoảng 1,5–4,5 triệu quả trứng mỗi năm và là một trong 11 cơ sở ở nước đang phát triển được WHO tài trợ chuyển giao công nghệ.

Ý nghĩa với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và nhà khoa học Việt Nam

  • Làm chủ công nghệ góp phần chủ động nguồn vắc xin phục vụ phòng, chống bệnh truyền nhiễm.
  • Cải tiến quy trình nhỏ như đổi dạng chai nuôi cấy hay phương pháp lọc có thể tạo hiệu quả lớn về năng suất.
  • Hợp tác với tổ chức quốc tế như WHO, PATH hỗ trợ đạt chuẩn GMP và mở hướng xuất khẩu.

Cải tiến nào giúp vắc xin Rotavin tăng năng suất gấp 7 lần?

POLYVAC chuyển từ chai nhựa 1 lớp sang chai nhựa 10 tầng, tăng thể tích bán thành phẩm từ 14 lít lên 48 lít/lô năm 2016 và 80 lít/lô năm 2020, đồng thời giảm thao tác và nguy cơ nhiễm.

Công suất vắc xin cúm mùa IVACFLU-S là bao nhiêu?

Dây chuyền đạt tiêu chuẩn GMP-WHO của IVAC có công suất thiết kế 1,5 triệu liều/năm và có khả năng mở rộng lên 3 triệu liều khi dịch bệnh xảy ra.

Vắc xin cúm trong nước cập nhật chủng mới mất bao lâu?

Theo báo cáo của cụm công trình, IVAC xây dựng quy trình cập nhật chủng chuẩn hóa, linh hoạt, có thể cập nhật chủng mới sau 2 tháng để sẵn sàng ứng phó khi xuất hiện chủng vi rút mới.

Nguồn: Tổng hợp từ Cổng thông tin Bộ Khoa học và Công nghệ, Cổng thông tin Bộ Khoa học và Công nghệ (đăng ngày 10/11/2026)