Nhân lực điện tử: kỹ sư bán dẫn mới đáp ứng chưa tới 20% nhu cầu

Nghịch lý quy mô lớn nhưng thiếu nhân lực kỹ thuật cao

Kim ngạch xuất khẩu điện tử của Việt Nam đạt khoảng 150 tỷ USD chỉ trong 8 tháng năm 2026, đóng góp hơn 1/3 tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Tuy nhiên, phía sau quy mô sản xuất ngày càng mở rộng là tình trạng thiếu hụt nhân lực kỹ thuật chất lượng cao. Điều cần thiết không chỉ là thêm lao động mà là đội ngũ kỹ sư có khả năng làm chủ thiết kế, công nghệ và nghiên cứu phát triển.

Khảo sát Navigos Search: nhu cầu tăng, nguồn cung chưa theo kịp

Báo cáo “Nhân lực ngành điện tử 2026 - Thách thức và cơ hội” của Navigos Search khảo sát 22 doanh nghiệp sản xuất điện tử cho thấy 82% dự kiến mở rộng nhân sự trong 12 tháng tiếp theo; 91% dự báo tăng nhu cầu lao động trực tiếp và kỹ thuật; 82% có kế hoạch mở rộng nhân sự R&D/NPI.

Về khó khăn, 73% doanh nghiệp đánh giá lao động trực tiếp là nhóm khó tuyển nhất trong 3-5 năm tới và 50% gặp khó khi tuyển kỹ sư, chuyên gia R&D. Nguồn cung kỹ sư bán dẫn hiện mới đáp ứng chưa tới 20% nhu cầu.

Khoảng cách giữa đào tạo và yêu cầu sản xuất hiện đại

Theo khảo sát, 64% doanh nghiệp nhận định kỹ sư còn yếu về kỹ năng giải quyết vấn đề, phân tích nguyên nhân gốc; 59% thiếu kinh nghiệm thực hành tự động hóa và 73% đánh giá tiếng Anh là hạn chế. Vấn đề sâu xa nằm ở khoảng cách giữa năng lực được đào tạo và yêu cầu công nghệ trong môi trường sản xuất hiện đại.

Giá trị gia tăng giữ lại trong nước phụ thuộc năng lực làm chủ công nghệ

Việt Nam đã thu hút nhiều tập đoàn điện tử, bán dẫn lớn và hình thành mạng lưới sản xuất, xuất khẩu quy mô quốc tế. Nhưng nếu lực lượng lao động chủ yếu tập trung ở lắp ráp, kiểm tra, gia công, trong khi thiết kế, phát triển sản phẩm, tích hợp hệ thống và làm chủ quy trình vẫn dựa vào chuyên gia nước ngoài, giá trị gia tăng giữ lại trong nước sẽ khó tăng tương xứng. Báo cáo ghi nhận 32% doanh nghiệp được khảo sát phải tuyển chuyên gia hoặc lao động nước ngoài để quản lý các quy trình cốt lõi.

Ý nghĩa với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và nhà khoa học Việt Nam

• Doanh nghiệp điện tử có thể rà lại kế hoạch tuyển dụng và đào tạo nội bộ ở nhóm R&D, tự động hóa và kỹ năng giải quyết vấn đề.
• Cơ sở đào tạo có thể điều chỉnh chương trình theo các kỹ năng doanh nghiệp đang thiếu như thực hành tự động hóa và tiếng Anh.
• Liên kết viện, trường và doanh nghiệp giúp rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và yêu cầu sản xuất.

Xuất khẩu điện tử Việt Nam đạt bao nhiêu trong 8 tháng năm 2026?

Theo bài viết, kim ngạch xuất khẩu điện tử đạt khoảng 150 tỷ USD chỉ trong 8 tháng năm 2026, đóng góp hơn 1/3 tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.

Ngành điện tử đang thiếu nhân lực ở nhóm nào?

Khảo sát Navigos Search cho thấy 73% doanh nghiệp coi lao động trực tiếp là nhóm khó tuyển nhất trong 3-5 năm tới, 50% khó tuyển kỹ sư và chuyên gia R&D, còn nguồn cung kỹ sư bán dẫn mới đáp ứng chưa tới 20% nhu cầu.

Kỹ sư điện tử Việt Nam còn yếu ở những kỹ năng nào?

Theo khảo sát, 64% doanh nghiệp nhận định kỹ sư còn yếu về kỹ năng giải quyết vấn đề và phân tích nguyên nhân gốc, 59% thiếu kinh nghiệm thực hành tự động hóa và 73% đánh giá tiếng Anh là một hạn chế.

Nguồn: Tổng hợp từ Cổng Thông tin điện tử Bộ Khoa học và Công nghệ (đăng ngày 12/11/2026)