Tóm tắt 30 giây

  • Xuất khẩu bán dẫn của Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng kép 31,8%/năm trong giai đoạn 2006–2025, cao nhất trong 8 nền kinh tế được Frost & Sullivan so sánh.
  • Năm 2025, Việt Nam vẫn đứng thứ 7 trong nhóm 8 nền kinh tế về giá trị xuất khẩu bán dẫn, chỉ cao hơn Thái Lan; Đài Loan dẫn đầu với khoảng 170 tỷ USD.
  • Giai đoạn 2026–2035, thế giới dự kiến xây dựng hơn 2.000 trung tâm dữ liệu mới, kéo theo nhu cầu lớn về chip và linh kiện chuyên dụng.
  • Ba nhóm giải pháp được nêu gồm nhân lực thiết kế vi mạch, kết nối doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng và đầu tư hạ tầng nghiên cứu.

Tăng trưởng 31,8%/năm đặt Việt Nam đứng đầu nhóm so sánh

Báo cáo “From AI to EVs: How APAC Semiconductors Drive the Global Innovation Map” do FedEx phối hợp với Frost & Sullivan công bố tháng 10/2026 cho biết xuất khẩu bán dẫn của Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng kép hằng năm 31,8% trong giai đoạn 2006–2025. Đây là mức cao nhất trong 8 nền kinh tế được nghiên cứu, gồm Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Malaysia, Singapore, Thái Lan, Philippines, Nhật Bản và Việt Nam.

Riêng kim ngạch xuất khẩu mạch tích hợp (IC) của Việt Nam năm 2023 đạt 32,4 tỷ USD. Cùng giai đoạn, nhập khẩu sản phẩm bán dẫn cũng tăng bình quân 30%/năm, phản ánh mức độ tham gia ngày càng sâu vào mạng lưới sản xuất và thương mại linh kiện điện tử quốc tế.

Quy mô xuất khẩu vẫn còn khoảng cách lớn với các trung tâm lâu đời

Tăng trưởng nhanh chưa đồng nghĩa với vị thế dẫn đầu. Năm 2025, Việt Nam xếp thứ 7 trong 8 nền kinh tế về giá trị xuất khẩu bán dẫn, chỉ hơn Thái Lan. Đài Loan đứng đầu với kim ngạch khoảng 170 tỷ USD.

Theo bài viết, con số 31,8% cần được đặt trong bối cảnh Việt Nam tăng trưởng từ nền xuất phát thấp hơn nhiều so với các trung tâm bán dẫn lâu đời. Điều này là tín hiệu tích cực về sức hút đầu tư và khả năng mở rộng sản xuất, nhưng chưa đủ để khẳng định năng lực làm chủ toàn bộ chuỗi giá trị.

Chu kỳ tăng trưởng mới của ngành bán dẫn mở thêm dư địa

Giai đoạn 2026–2035, thế giới dự kiến xây dựng hơn 2.000 trung tâm dữ liệu mới. Sự phát triển của AI, điện toán hiệu năng cao, xe điện, 5G và Internet vạn vật thúc đẩy nhu cầu đối với chip xử lý, chip nhớ, linh kiện công suất và giải pháp bán dẫn chuyên dụng. Khu vực châu Á - Thái Bình Dương chiếm khoảng 58% doanh thu ngành bán dẫn toàn cầu.

Đài Loan giữ vai trò chủ lực về gia công chế tạo chip, chiếm khoảng 60% sản lượng foundry toàn cầu; Hàn Quốc nổi bật về chip nhớ; Nhật Bản mạnh về vật liệu và thiết bị. Việt Nam cùng Malaysia đang nổi lên ở công đoạn lắp ráp, đóng gói và kiểm thử (ATP). Nhà máy Intel tại TP.HCM là cơ sở lắp ráp và kiểm thử lớn nhất trong mạng lưới toàn cầu của tập đoàn này, còn Amkor tại Bắc Ninh cam kết vốn đầu tư tới 1,6 tỷ USD đến năm 2035.

Ba nhóm giải pháp để chuyển từ thu hút đầu tư sang làm chủ công nghệ

Báo cáo “Forging Viet Nam’s Semiconductor Future” của Ngân hàng Thế giới năm 2025 nhấn mạnh yêu cầu nâng cấp chuỗi giá trị thông qua phát triển nhân lực, năng lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, trong đó thiết kế vi mạch, đóng gói tiên tiến và hạ tầng nghiên cứu dùng chung là các hướng ưu tiên.

Bài viết nêu ba nhóm giải pháp: phát triển đội ngũ kỹ sư thiết kế vi mạch, chuyên gia vật liệu và đóng gói tiên tiến gắn với nhu cầu doanh nghiệp; thúc đẩy doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào mạng lưới cung ứng của các tập đoàn quốc tế; đầu tư phòng thí nghiệm, cơ sở thử nghiệm và hệ thống năng lượng ổn định. Về logistics, FedEx cho biết việc bổ sung chuyến bay đi từ Nội Bài từ tháng 9/2025 giúp hàng hóa từ miền Bắc đến châu Á và châu Âu nhanh hơn một ngày.

Ý nghĩa với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và nhà khoa học Việt Nam

  • Doanh nghiệp trong nước có thể nhìn vào mảng thiết bị, vật liệu, dịch vụ kỹ thuật và giải pháp phụ trợ như những khâu cần thêm nhà cung ứng khi hệ sinh thái bán dẫn hình thành.
  • Các viện, trường có thể gắn chương trình đào tạo thiết kế vi mạch, vật liệu và đóng gói với nhu cầu thực tế của nhà máy, đúng hướng được nêu trong nhóm giải pháp về nhân lực.
  • Nhà khoa học quan tâm hạ tầng nghiên cứu dùng chung và phòng thí nghiệm có thể theo dõi các đề xuất đầu tư vào cơ sở thử nghiệm phục vụ ngành bán dẫn.

Xuất khẩu bán dẫn của Việt Nam tăng bao nhiêu mỗi năm?

Theo báo cáo của FedEx và Frost & Sullivan công bố tháng 10/2026, xuất khẩu bán dẫn của Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng kép 31,8%/năm trong giai đoạn 2006–2025. Đây là mức cao nhất trong 8 nền kinh tế được so sánh, tính từ nền xuất phát thấp hơn các trung tâm lâu đời.

Việt Nam hiện đứng ở vị trí nào về giá trị xuất khẩu bán dẫn?

Năm 2025, Việt Nam đứng thứ 7 trong nhóm 8 nền kinh tế được so sánh, chỉ cao hơn Thái Lan. Đài Loan dẫn đầu với kim ngạch khoảng 170 tỷ USD, cho thấy khoảng cách còn lớn dù tốc độ tăng trưởng của Việt Nam cao nhất nhóm.

Việt Nam đang đảm nhận công đoạn nào trong chuỗi cung ứng bán dẫn?

Việt Nam cùng Malaysia nổi lên ở công đoạn phía sau của chuỗi sản xuất, đặc biệt là lắp ráp, đóng gói và kiểm thử. Nhà máy Intel tại TP.HCM và dự án Amkor tại Bắc Ninh là những ví dụ được bài viết nêu ra.

Nguồn: Tổng hợp từ Cổng Thông tin điện tử Bộ Khoa học và Công nghệ (đăng ngày 07/11/2026)