Tóm tắt 30 giây

  • Ngày 05/11/2026, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam tổ chức seminar về quản lý chất thải NORM cùng các đối tác Nhật Bản tại Việt Nam.
  • Chất thải NORM phát sinh nhiều từ khai thác khoáng sản, chứa cả nguyên tố phóng xạ lẫn nguyên tố có giá trị như sắt, mangan, crom, scandium.
  • Thu hồi nguyên tố có giá trị có thể giảm lượng chất thải phải lưu giữ hoặc chôn lấp, nhưng phải đạt yêu cầu về công nghệ, kinh tế và an toàn môi trường.
  • Hai bên thảo luận hướng hợp tác lâu dài để phát triển giải pháp kỹ thuật bảo đảm an toàn bức xạ.

Seminar về quản lý chất thải NORM tại Hà Nội

Ngày 05/11/2026, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam phối hợp với Ủy ban Năng lượng nguyên tử Nhật Bản (JAEC), Học viện Công nghệ Tokyo, Đại học Tokyo và Công ty VREC tổ chức seminar khoa học với chủ đề “Hướng tới quản lý NORM an toàn và bền vững thông qua kinh tế tuần hoàn và gia tăng giá trị tài nguyên”.

Nội dung chính của seminar là bài toán quản lý an toàn chất thải chứa nhân phóng xạ tự nhiên (NORM), đồng thời tìm các giải pháp công nghệ để thu hồi những thành phần có giá trị, qua đó giảm lượng chất thải phải lưu giữ hoặc chôn lấp tại Việt Nam.

Chất thải NORM chứa cả nguyên tố phóng xạ lẫn nguyên tố có giá trị

Theo Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, chất thải NORM phát sinh với khối lượng lớn từ nhiều nguồn, đặc biệt là hoạt động khai thác khoáng sản. Trong chất thải có các nguyên tố phóng xạ như uranium, thorium, radium, cùng những nguyên tố khác có giá trị như sắt, mangan, crom, scandium.

Viện cho rằng việc tách chiết, thu hồi các thành phần này tạo ra một hệ sinh thái mang lại lợi ích cho ba nhóm đối tượng, được trình bày trong bảng dưới đây.

Đối tượngLợi ích theo Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam
Nhà khoa họcNâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển công nghệ khi tham gia công tác này
Cơ quan quản lýCó thể chuyển từ lưu giữ, chôn lấp truyền thống sang hình thức khác do tính phóng xạ đã giảm; dùng làm vật liệu cho ngành xây dựng, làm đường
Doanh nghiệpThu hồi nguyên tố có giá trị, gia tăng giá trị tài nguyên và giảm chi phí chôn lấp

Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh vai trò công nghệ

Phát biểu tại seminar, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định nhấn mạnh vai trò của khoa học và công nghệ trong giải quyết thách thức quản lý chất thải từ khai thác khoáng sản chiến lược, đặc biệt là NORM. Theo Thứ trưởng, ứng dụng công nghệ để chiết tách các nguyên tố đồng hành có giá trị là hướng tiếp cận nhằm biến chất thải thành tài nguyên, giảm gánh nặng xử lý và từng bước phát triển kinh tế tuần hoàn.

Thứ trưởng cho biết để hiện thực hóa mục tiêu này cần những nỗ lực bền bỉ, lâu dài, bảo đảm giải pháp không chỉ khả thi về công nghệ mà còn hiệu quả về kinh tế và đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường. Bộ KH&CN kỳ vọng sự hợp tác sâu rộng giữa các nhà khoa học, chuyên gia hai nước sẽ chuyển các định hướng thành giải pháp phù hợp, triển khai được tại Việt Nam.

Hướng hợp tác dài hạn giữa hai bên

Các đại biểu nhấn mạnh sự cần thiết của việc phối hợp chặt chẽ, kiên trì giữa các nhà khoa học Việt Nam và Nhật Bản, cùng sự hỗ trợ của Bộ KH&CN, để từng bước giải quyết các vấn đề công nghệ, kinh tế và môi trường. Seminar cũng thảo luận hướng hợp tác lâu dài giữa Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam và các nhà khoa học Nhật Bản nhằm phát triển giải pháp kỹ thuật bảo đảm an toàn bức xạ, nâng cao hiệu quả thu hồi các nguyên tố.

Các thảo luận tập trung vào mối liên hệ giữa hiệu quả thu hồi tài nguyên và yêu cầu an toàn trong xử lý chất thải. Bên cạnh lựa chọn công nghệ, đại biểu còn phân tích thách thức đối với nhà khoa học và cơ quan hỗ trợ doanh nghiệp khi đưa giải pháp vào thực tế.

Ý nghĩa với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và nhà khoa học Việt Nam

  • Doanh nghiệp khai thác khoáng sản có thể theo dõi hướng thu hồi nguyên tố có giá trị từ chất thải để giảm chi phí lưu giữ, chôn lấp.
  • Viện nghiên cứu và nhà khoa học có thêm cơ hội hợp tác quốc tế về công nghệ tách chiết và an toàn bức xạ.
  • Giải pháp muốn đi vào thực tế cần chứng minh đồng thời khả năng thu hồi, hiệu quả kinh tế và mức độ an toàn đối với con người, môi trường.

NORM là gì và vì sao cần quản lý?

NORM là chất thải chứa nhân phóng xạ tự nhiên, phát sinh với khối lượng lớn từ nhiều nguồn, đặc biệt là khai thác khoáng sản. Trong đó có các nguyên tố phóng xạ như uranium, thorium, radium nên cần quản lý an toàn để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.

Thu hồi nguyên tố từ chất thải NORM mang lại lợi ích gì?

Việc thu hồi giúp nhà khoa học nâng cao năng lực, doanh nghiệp thu về các nguyên tố có giá trị và giảm chi phí chôn lấp, còn cơ quan quản lý có thêm lựa chọn ngoài lưu giữ, chôn lấp truyền thống do tính phóng xạ đã giảm.

Điều kiện để giải pháp thu hồi được áp dụng là gì?

Theo các đại biểu, giải pháp phải chứng minh được khả năng thu hồi, hiệu quả kinh tế và mức độ an toàn đối với con người, môi trường. Công nghệ cần khả thi, đồng thời bảo đảm yêu cầu an toàn bức xạ trong toàn bộ quá trình xử lý.

Nguồn: Tổng hợp từ Cổng thông tin điện tử Bộ Khoa học và Công nghệ (đăng ngày 05/11/2026)