Thi đua khen thưởng ngành khoa học công nghệ: quy định mới từ 1/10/2026

Hội nghị tập huấn tại Cao Bằng cập nhật quy định mới

Ngày 30/10/2026, tại Cao Bằng, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức hội nghị tuyên truyền tư tưởng thi đua yêu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh và tập huấn công tác thi đua, khen thưởng năm 2026. Hội nghị giúp đội ngũ làm công tác thi đua, khen thưởng cập nhật quy định mới, trao đổi khó khăn, vướng mắc và chia sẻ kinh nghiệm tổ chức phong trào.

Luật sửa đổi và Nghị định 368/2026/NĐ-CP

Bà Đỗ Thúy Phượng, Phó Trưởng ban Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương, cho biết luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng gồm 4 điều, điều chỉnh 47 trong tổng số 96 điều của Luật năm 2022 và có hiệu lực từ 1/10/2026. Nghị định 368/2026/NĐ-CP ngày 25/9/2026 gồm 9 chương, 64 điều, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành luật.

Những điểm đáng chú ý gồm:

• tiêu chuẩn xét danh hiệu thi đua đề cao sáng kiến, nhiệm vụ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo có hiệu quả;
• danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở, ngoài trường hợp hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, được xét với tỷ lệ không quá 10% tổng số cá nhân đạt danh hiệu Lao động tiên tiến tại đơn vị;
• siết chặt việc không khen thưởng nhiều lần, nhiều hình thức cho cùng một thành tích, trừ khen thưởng công trạng;
• ưu tiên người lao động trực tiếp, địa bàn miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các điển hình tiên phong ứng dụng khoa học công nghệ;
• bỏ yêu cầu có hai sáng kiến hoặc hai đề tài khoa học khi xét Bằng khen cấp bộ, tỉnh đối với cá nhân, và bỏ tiêu chuẩn hai năm liên tục đạt Tập thể lao động xuất sắc đối với tập thể.

Thông tư 58/2026/TT-BKHCN hướng dẫn riêng cho ngành

Thông tư 58/2026/TT-BKHCN ban hành ngày 15/9/2026 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của luật đối với ngành khoa học công nghệ, do bà Nguyễn Thị Huệ, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, giới thiệu. Theo đó, thủ trưởng đơn vị có tư cách pháp nhân thuộc Bộ được ủy quyền quyết định xét tặng danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc. Thông tư cũng quy định quy trình hoạt động của hội đồng, bỏ phiếu kín và thủ tục điều chỉnh, thu hồi quyết định khen thưởng.

Cơ sở dữ liệu số rút ngắn thủ tục

Hệ thống cơ sở dữ liệu số về thi đua, khen thưởng được tích hợp trên nền tảng quản lý cán bộ, công chức, viên chức dùng chung của Bộ, đăng nhập bằng tài khoản định danh duy nhất. Hồ sơ, tờ trình, thẩm định và phê duyệt thực hiện trên môi trường điện tử. Hệ thống tự động đối chiếu điều kiện, tiêu chuẩn, kiểm tra khoảng cách giữa các lần khen thưởng và cảnh báo trường hợp chưa đủ điều kiện.

Dữ liệu dự kiến kết nối tự động với Bộ Nội vụ theo chu kỳ 24 giờ, có ký số. Kỳ vọng được nêu là rút thời gian xác nhận, phê duyệt trích lục hồ sơ từ 4-5 ngày xuống còn trong 24 giờ làm việc. Nền tảng hướng tới phục vụ 34 sở khoa học và công nghệ tỉnh, thành phố. Hệ thống vận hành thử 3 tháng trước khi ban hành quy chế sử dụng chính thức.

Kết quả thi đua, khen thưởng của ngành

Giai đoạn 2025-2026, ngành thành lập 5 cụm thi đua khối sở khoa học và công nghệ địa phương với 34 đơn vị thành viên, và 82 cụm thi đua khối đơn vị thuộc Bộ và doanh nghiệp với 332 đơn vị thành viên. Ở cấp Nhà nước có 3 Cờ thi đua của Chính phủ và 57 Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ. Ở cấp Bộ có 49 Cờ thi đua, 767 Bằng khen của Bộ trưởng, 131 danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc và 314 danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp Bộ.

Ý nghĩa với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và nhà khoa học Việt Nam

• Các đơn vị khoa học công nghệ cần chuẩn hóa dữ liệu và quy trình để hồ sơ khen thưởng khớp với hệ thống số.
• Nhà khoa học có sáng kiến, nhiệm vụ khoa học công nghệ hiệu quả được đề cao hơn trong tiêu chuẩn xét danh hiệu.

Luật sửa đổi về thi đua, khen thưởng có hiệu lực từ khi nào?

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng gồm 4 điều, điều chỉnh 47 trong 96 điều của Luật năm 2022 và có hiệu lực từ ngày 1/10/2026. Nghị định 368/2026/NĐ-CP ngày 25/9/2026 hướng dẫn chi tiết việc thi hành.

Hệ thống cơ sở dữ liệu số về khen thưởng giúp được gì?

Hệ thống cho phép nộp hồ sơ, lập tờ trình, thẩm định và phê duyệt trên môi trường điện tử, tự động đối chiếu điều kiện và cảnh báo trường hợp chưa đủ điều kiện. Thời gian xác nhận, phê duyệt trích lục hồ sơ được kỳ vọng rút từ 4-5 ngày xuống còn trong 24 giờ làm việc.

Quy định mới thay đổi điều kiện xét khen thưởng ra sao?

Quy định bỏ yêu cầu có hai sáng kiến hoặc hai đề tài khoa học khi xét Bằng khen cấp bộ, tỉnh cho cá nhân, và bỏ tiêu chuẩn hai năm liên tục đạt Tập thể lao động xuất sắc đối với tập thể. Đồng thời siết việc khen thưởng nhiều lần cho cùng một thành tích.

Nguồn: Tổng hợp từ Cổng TTĐT Bộ Khoa học và Công nghệ (đăng ngày 31/10/2026)